Бугун Луи Пастер номи тилга олинса, кўпчилик биринчи навбатда қутуришга қарши вакцина билан боғлиқ тарихий кашфиётни эслайди. 1885 йилда Пастер ва унинг ҳамкасблари қутурган ит тишлаган 9 ёшли Жозеф Мейстерга вакцина қўллаб, унинг ҳаётини сақлаб қолишган. Аммо Пастернинг илмий меросида кўпчилик билавермайдиган яна бир муҳим йўналиш бор — бу ипакчилик.

1865 йилда Франция ипакчилик соҳаси оғир инқирозга дуч келади. Ипак қурти турли касалликлар туфайли қирилиб, бу ҳолат нафақат ипакчилик хўжаликларига, балки бутун ҳудуд иқтисодиётига хавф солади. Муаммо фақат Франция билан чекланмай, Италия, Кичик Осиё ва бошқа ипак ишлаб чиқарувчи ҳудудларга ҳам тарқалаётган эди.

Шундай шароитда Пастер ипак қурти касалликларини ўрганишга киришади. У асосан пебрина ва флашерия деб аталган касалликларни тадқиқ қилади. Микроскоп ёрдамида хасталик белгиларини аниқлаб, пебринанинг юқумли ва наслдан-наслга ўтиш хусусиятларини аниқлайди.

Пастернинг энг катта хизмати — касалликни шунчаки даволаш эмас, балки унинг келажак авлодга ўтишининг олдини олиш усулини яратганида эди.

Бунинг учун капалаклар алоҳида сақланиб, тухум қўйгандан сўнг микроскоп орқали текширилган. Касаллик белгиси аниқланган капалакларнинг тухумлари йўқ қилинган, соғломлари эса кейинги насл учун сақлаб қолинган.

Флашерияга қарши эса гигиена, хоналарни яхши шамоллатиш ва шубҳали партияларни карантинга ажратиш каби чоралар тавсия этилган. Шу тариқа Пастер ипакчиликда касалликларнинг тарқалишига қарши илмий ва профилактик ёндашувни шакллантирди.

Олимнинг ипак қурти касалликлари бўйича олиб борган тадқиқотлари кейинчалик унинг инсонлардаги юқумли касалликлар ва вакциналар устидаги ишлари учун муҳим илмий пойдевор бўлди. У айнан шу жараёнда юқумлилик, ирсият ва касалликларнинг олдини олиш масалаларини чуқур ўзлаштирган эди.

Ваҳоланки, Пастернинг мутахассислиги кимё ва микробиология бўлиб, у меъмор ёки ветеринар эмас эди. Шунга қарамай, у ўз фаолиятининг катта бир босқичини ипакчиликни сақлаб қолишга бағишлади.

Шу сабабли Луи Пастер ҳақида гап кетганда, фақат қутуришга қарши вакцинани эмас, балки унинг жаҳон ипакчилик саноатини ҳалокатдан қутқариб қолган бебаҳо ҳиссасини ҳам ёдга олиш адолатдан бўлади.